MUỘN MÀNG

(1)

Đang hấp tấp hái lén những trái đậu bắp xanh nõn trong giờ nghỉ giải lao để chiều nay sau khi lao động về lại trại tù có thêm chất rau tươi hầu nấu canh, Nguyên bỗng giật thót người khi nghe tiếng hét sắc, lạnh và chát chúa của một giọng đàn bà vang lên sau lưng :

- Anh kia đang làm cái gì đó

Nguyên than thầm trong bụng  Họa lại đến nữa rồi vì chàng sẽ bị kết tội là phá hoại tài sản Xã Hội Chủ Nghiã và nhẹ nhất cũng là ba ngày bị cùm chân trong ngục tối. Chàng rất ngạc nhiên khi bị bắt quả tang đang hái trộm rau do chính chàng và các bạn tù trồng vì chàng đã canh rất kỹ càng trước khi hành động : hai tên cán bộ võ trang cầm súng để canh chừng tù khỏi vượt ngục thì đang ngồi ăn khoai nướng do một tù nhân khác cùng đội phụ trách nấu nước uống cho toàn đội chiêu đãi, còn tên cán bộ quản giáo thì đang làm việc với đội trưởng.

 Nguyên, một Đại Úy truyền tin, cựu huấn luyện viên tại trường Truyền Tin Vũng Tầu đã trải qua gần bốn năm tại trại tù Suối Máu trước khi bị đưa về trại hiện tại nằm trong vùng rừng Xuyên Mộc thuộc địa phận tỉnh Phước Tuy cũ. Nguyên cũng như hàng trăm ngàn quân cán chính Việt Nam Cộng Hòa khác đã khờ khạo nghe theo lời phỉnh dụ của Cộng Sản mang theo tiền ăn để lần lượt bước chân vào các trại tù khổ sai không có ngày về. Theo thông cáo của chế độ mới thì các quân nhân mà họ gọi là ngụy quân cấp bậc thiếu tá trở lên, cùng ngụy quyền từ giám đốc, trưởng ty hoặc phó quận trưởng trở lên thì mang theo tiền ăn một tháng, còn ngụy quân từ thiếu úy lên đến đại úy thì mang theo tiền ăn mười ngày để trình diện học tập cải tạo tại nhiều địa điểm khác nhau thường là các trường học tại Sài Gòn. Do vậy mọi người đều nghĩ là thôi thì cố gắng nín thở qua cầu một thời gian không đến nỗi quá dài cho yên thân rồi tính sau, nên hầu như tất cả đều tranh nhau để được vào học tập cải tạo như sợ không còn dịp để học tập nữa. Có nơi giành chỗ đứng để được vào trình diện sớm gây ra hỗn loạn đến nỗi các cán binh Cộng Sản giữ an ninh phải bắn nhiều phát súng chỉ thiên mới vãn hồi được trật tự. Mới đầu những người ngây thơ, khờ khạo này được gắn cho mỹ từ là cải tạo viên được đảng và nhà nước đưa đến những doanh trại cũ của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa học tập để thấm nhuần chính sách khoan hồng của đảng, nhà nước và nhân dân. Mười ngày đóng tiền ăn trôi qua nhanh chóng, các bài học tố cáo tội ác Mỹ Ngụy cùng tính sáng tạo tài tình và công ơn vĩ đại của đảng ta đã đưa dân tộc ta đến tự do, độc lập, chiến thắng hai đế quốc sừng sỏ nhất là Pháp và Mỹ cũng đã học xong. Hầu hết các cải tạo viên đều có chung một tâm trạng là sẵn sàng hành trang để trở về với gia đình. Kịp đến khi cán bộ trại giải thích là nhà nước chỉ nói các anh mang theo tiền ăn cho mười ngày chứ đâu có nói các anh  học tập cải tạo mười ngày, lúc đó mọi người đều vỡ lẽ, nhưng đã quá trễ. Lần lượt các cải tạo viên bị đưa lên những khu rừng núi âm u, khuất nẻo, phải dựng lấy các lán trại để tự nhốt mình, bị bắt buộc lao động cật lực với khẩu phần ăn hàng ngày rất hạn chế. Từ đó các cán bộ tuyên bố thẳng thừng chữ cải tạo viên đã bị bãi bỏ và thay thế bằng tù nhân, ngày về của tù nhân sớm hay muộn là do tinh thần tự giác, học tập tiến bộ và lao động hăng say để tạo ra của cải vật chất của từng người một.

 Các tù nhân bị chia thành từng đội khoảng hơn 30 người. Cứ bốn đội bị nhốt trong một lán vách đất, mái tôn chiều dài độ 20 thước, chiều ngang khoảng 5 thước. Họ bắt tù nhân vào rừng xẻ gỗ đem về làm hai dẫy sạp hai tầng để ngủ được đóng dọc theo chiều dài của lán, tầng dưới cách mặt đất chừng bốn tấc, tầng trên cao khoảng hơn một thước. Với cách thiết trí này, mỗi lán có một lối đi ngay chính giữa chạy từ đầu lán nơi có cửa gỗ dầy (được khoá kỹ vào mỗi tối sau khi tù bị đếm số để biết còn nguyên chưa có ai vượt ngục) đến cuối lán thông vào phòng nhỏ phía trong cùng là một bệ cao với bốn chỗ ngồi xổm có khoét lỗ với bốn máng gỗ nhỏ lót rơm đặt phía dưới(được các tù nhân luân phiên lấy ra, đặt vào từ bên ngoài) để tù nhân trong lán bài tiết.

 Ban chỉ huy trại tù cắt đặt mỗi đội vào một công tác khác nhau: khai quang rừng để lấy đất canh tác, cuốc lật đất ở những vạt mới khai quang, trồng các loại khoai, đậu, hoa quả, rau xanh, bầu, bí, các thứ rau leo như mồng tơi, đậu đũa, đậu bắp .... chăn nuôi bò, heo, gà, xây lò đúc gạch, ngói để bán cho những nơi cần. Có toán chuyên lo phân xanh tức là có nhiệm vụ lấy những máng đặt sau mỗi lán trong trại nói ở trên rồi đổ vào một thùng lớn đẩy ra những toán rau xanh, sau đó sẽ được hòa thêm với nước để tưới thẳng vào những luống rau (những luống rau được bón phân bằng cách này lên mau, mạnh, rất xanh tươi). Trên nguyên tắc mà các cán bộ thường lên lớp là các trại viên phải tạo ra của cải vật chất để tự nuôi sống mình, nhưng trên thực tế tất cả heo, bò, gà mà tù nhân chăm sóc cũng như những loại hoa quả do chính tù trồng ra thường được chia cho bếp nấu phục vụ cán bộ, hoặc cân cho thôn xóm lân cận vào mua. Thỉnh thoảng đám tù khốn khổ mới được một ít thịt dính răng, một ít xương xẩu bỏ vào chảo khoắng tít lên để cho món ăn ra vẻ cũng có mỡ màng nhưng cũng chỉ vào những dịp lễ lớn mà thôi, còn rau thì chỉ có loại đã héo úa mà bếp cán bộ chê, hoặc bên ngoài không chịu mua. Do đó các tù nhân thường tìm cách hái trôm các loại rau, hoa quả, khoai lang nấu cấp tốc để ăn tại chỗ trong lúc nghỉ giải lao hay mang lén vào trại mỗi buổi chiều để ăn thêm cho có chất tươi.

 Đó cũng là lý do khiến Nguyên hái lén đậu bắp trưa nay và bị cán bộ bắt quả tang. Một nữ cán bộ khoảng chừng trên dưới bốn mươi tuổi mà Nguyên chưa thấy mặt lần nào đang hầm hầm đứng trước mặt chàng. Với giọng Bắc chua the thé đặc biệt không thể nào lẫn lộn được của những ngưởi miền Bắc theo đoàn quân chiến thắng xuôi Nam sau biến cố tháng 4 năm 1975, người nữ cán bộ chất vấn về việc Nguyên vừa làm. Nguyên lỳ lợm nhưng nhỏ nhẹ từ tốn trả lời:

  - Báo cáo cán bộ trong giờ nghỉ giải lao tôi tranh thủ hái những trái đậu bắp bị sâu phá, sợ để nguyên không hái thì cả giàn sẽ bị hư. Như vậy là tôi đã cố gắng lao động vượt chỉ tiêu để sớm được nhà nước khoan hồng.

          - Anh này láo toét, anh thu hoạch cả đống toàn là tươi tốt như thế kia mà lại bảo là rau hư à Anh tưởng tôi mù hả Anh phạm tội phá hoại tài sản xã hội chủ nghiã anh có biết không Anh cải tạo bao lâu rồi mà tàn dư Mỹ Ngụy anh vẫn chưa gột bỏ được Tội lỗi rành rành như vậy mà anh vẫn còn ngoan cố nói nhăng nói cuội. Anh tên gì, chiều nay khi đi lao động về anh lên văn phòng trại trình diện tôi nghe chưa !

            Nguyên cứ tưởng trả lời bừa cho qua, ai ngờ người nữ cán bộ lạ mặt tai quái này tới thẳng chỗ Nguyên lục tung đống quần áo tù hôi hám, rách rưới để thấy rõ số đậu bắp Nguyên hái trộm không phải là ít, lại toàn là những trái mập mạp, xanh tươi, bèn hung hãn tuôn ra những lời cáo buộc liên tu bất tận như trên. Người nữ cán bộ lấy tên tuổi Nguyên từ cán bộ quản giáo trực tiếp coi đội chàng, và ném về Nguyên một cái nhìn hống hách và đầy vẻ hăm dọa trước khi trở về văn phòng trại. Nguyên lo lắng tột độ khi biết người nữ cán bộ đó, tên Lượm, mới về trại phụ trách an ninh được vài ngày để thay thế cán bộ cũ đã bị thuyên chuyển về lại miền bắc vì lý do gì các tù nhân không được rõ.

 Thông thường các cán bộ đặc trách an ninh trại cải tạo rất tinh ranh, quỷ quái, đặt đủ những câu chất vấn lắt léo, tròng tréo, tìm ra những điểm sơ hở, mâu thuẫn, vô lý cùng ánh mắt lo sợ, vẻ mặt sượng sùng, thái độ lúng túng, ấp úng trong những câu trả lời của tù nhân khi bị hỏi cung cộng thêm những biện pháp kỷ luật sắt máu, độc ác để khai thác tù nhân mà Nguyên biết rõ, rất rõ là đằng khác vì đã nếm mùi những biện pháp kỷ luật đó trong một thời gian dài vào năm ngoái trong một vụ vượt ngục bất thành. Chàng đã bị cùm trong ngục tối nhiều tháng liền. Tù nhân khi bị cùm phải đưa chân vào một thỏi sắt hình móng ngưa, hai đầu hở của hình móng ngựa đó được uốn thành lỗ lớn để một thanh dắt dài xuyên qua. Thanh sắt dài này chạy theo chiều ngang phòng kỷ luật và hai đầu được khóa ở bên ngoài, tù nhân chỉ có thể di chuyển theo chiều dài thanh sắt đó mà thôi. Khi vui thì cai tù dùng cùm lớn, không bó sát cổ chân và tù nhân có thể tạm xê dịch dễ dàng, còn khi cai tù giận lên thì họ dùng cái cùm nhỏ, vừa khít cổ chân, độ một vài tháng cái cùm sắt đó sẽ ăn sâu vào cả xương tủy của tù nhân, gây ra sâu quảng, một vài trường hợp bị nặng phải cưa chân. Nguyên bị cùm khi thì một chân, lúc bị cả hai chân, nếu cán bộ an ninh thấy trả lời chưa đúng thì sẽ bị cùm kiểu hai chân để chéo nhau, khó chịu và đau đớn vô cùng. Độc hại hơn nữa nếu bị coi là ngoan cố không khai đúng, chưa đạt được yêu cầu khi đã được các cán bộ điều tra nhắc nhở nhiều lần thì sẽ bị cùm hai chân bắt chéo cộng thêm với cả hai tay bị còng chéo sau lưng. Khi bị còng và cùm trong tư thế như vậy Nguyên đã phải khổ sở và khó khăn lắm mới có thể xoay thế nằm nghiêng lúc bên phải, mỏi quá thì xoay qua trái, cứ như thế mà loay hoay suốt ngày suốt đêm, không ngủ gì được cả, chỉ thiếp đi được chút ít khi quá kiệt sức mà thôi.

 Tù trật tự mang vào cho Nguyên một gáo dừa khô đựng khoảng một chén cơm nhỏ trộn muối, và một gáo dừa khô khác nhỏ hơn chứa nước uống hai lần một ngày không đũa, không muỗng, mà dù có thì Nguyên cũng không thể nào xử dụng được vì tay đã bị còng sau lưng rồi. Đói và khát Nguyên chỉ còn biết cắn răng cố lết tới chỗ để cơm và nước mà gục mặt vào ăn uống y hệt một con chó. Nhiều lúc vì vụng về hoặc quá mỏi mệt chàng làm đổ cả chén cơm lẫn chén nước, không còn sự lựa chọn Nguyên đành phải liếm những hạt cơm, những giọt nước dính theo cả những cái dơ bẩn, nhớp nháp của nền nhà. Còn tiêu và tiểu thì không còn cách nào khác hơn là làm tại chỗ, không thể nào cởi quần áo hay lau chùi gì được khi bị còng, cùm tréo chân tréo tay như vậy. Ngày xưa Nguyên đã đọc truyện dài Tầng Đầu Địa Ngục lẫn Một Ngày của Ivan Denisovich của văn hào lừng danh người Nga Aleksandr I. Solzhenitsyn, thì thấy rằng những cảnh khổ đau mà các nhân vật của nhà văn đã đoạt giải thưởng Nobel về văn chương này phải trải qua trong những trại tù khổ sai Gulag của Nga Sô Viết so với hoàn cảnh hiện tại của Nguyên thì có thể nói họ đã ở trên thiên đường. Nguyên đã phải sống ở tận cùng đáy địa ngục trong tình trạng hôi thối, dơ bẩn, suy dinh dưỡng tệ hại đó cho đến ngày trật tự đưa cơm thấy chàng bất tỉnh bèn báo cáo cán bộ cho cáng Nguyên lên trạm xá cấp cưú.

 May mắn hay là vì còn nặng nợ trần gian mà Nguyên được cứu sống và lại phải lết theo đội đi lao động sau vài ngày tĩnh dưỡng trên trạm xá. Tội âm mưu trốn trại không thấy nhắc nhở đến, có lẽ ban chỉ huy trại thấy dằn mặt Nguyên và các tù nhân khác như vậy cũng đã tạm đủ và hơn nữa có lẽ họ định đi nước cờ cao lơ lửng treo trên đầu Nguyên để sẽ đưa lưỡi hái của tử thần chém xuống khi thấy cần thiết. Nay thì nỗi ám ảnh của cái án treo đó lại xâm chiếm đầu óc Nguyên. Nuốt vội miếng cơm chiều xong thì cũng vừa lúc các bộ trực trại đến buồng ra lệnh cho Nguyên lên trình diện cán bộ an ninh trại.

 Vừa đi Nguyên vừa tự an ủi mình:

 - Thôi kệ nó, hơi sức đâu mà lo cho mệt, cùng lắm là lại bị cùm, nhưng đỡ hơn kỳ trước là tội trạng quá rõ ràng, không còn có điểm nào khúc mắc để cán bộ cần phải tìm hiểu thêm. Chỉ cần nhận tội đã vi phạm tài sản xã hội chủ nghĩa thì sẽ bị cùm một chân mà thôi chứ không phải khổ sở cả chân lẫn tay bị tròng tréo như trước nữa.

             Cảm thấy tạm yên tâm trước suy luận trên, Nguyên bình tĩnh bước vào căn phòng nhỏ với một cái bàn gỗ tạp duy nhất kê giữa phòng. Cán bộ Lượm đang ngồi sau bàn trên có để một ly nước và một bìa vàng mỏng có lẽ đựng hồ sơ của Nguyên, gườm gườm nhìn như muốn ăn tươi nuốt sống chàng.

             - Ngồi xuống đó đi.

          Lượm vừa chỉ cái ghế trống kê trước bàn gỗ vừa hách dịch ra lệnh trống lỏng. Nguyên chậm rãi ngồi đối diện cán bộ Lượm, hai tay đặt trên lòng, tránh nhãn lực của Lượm đang chiếu thẳng về chàng vì Nguyên sợ sẽ bị Lượm cho là khiêu khích nàng. Nguyên tự nhủ cố gắng đừng chọc giận Lượm, một người đang nắm vận mạng của mình trong tay, không ích lợi gì trong lúc này cả và chàng trả lời trong nhỏ nhẹ mọi cật vấn của Lượm. Đầu tiên Nguyên khai lại tên tuổi, sinh quán, trú quán, tên cha mẹ, tình trạng gia đình, khi bị hỏi về tội trạng để phải vào trại cải tạo Nguyên trả lời như một cái máy đã được ghi sẵn:

            - Cấp bậc Đại Úy truyền tin, can tội huấn luyện cho binh sĩ ngụy cách chuyển tin tức để chống phá lại cách mạng.

            - Anh bao nhiêu tuổi mà anh lại khai là độc thân, coi chừng dấu diếm cách mạng, không thành thật khai báo thì anh sẽ không có ngày về đó.

             Lượm nhai lại những câu hù dọa mà Nguyên đã phải nghe qua hàng triệu lần. Chàng nhẫn nhục trả lời:

          - Báo cáo cán bộ tôi đâu dám khai gian dối, tất cả những gì tôi khai đều là sự thật cả. Tôi mong được đảng và nhà nước khoan hồng để tôi trở về góp công vào việc xây dựng xã hội chủ nghiã.

             Nguyên trơn tru trả lời, chàng kể rõ hơn về hoàn cảnh đơn chiếc của mình để làm vừa lòng người cán bộ đang định trù ẻo chàng:

              - Tôi năm nay bốn mươi ba tuổi, ba mẹ tôi chết trong một tai nạn xe cộ cách đây gần mười lăm năm. Tai nạn xảy ra khi ba tôi lái xe chở cả gia đình về Saigon thăm bố mẹ vợ tôi, lúc đó tôi đang bị cấm trại, không được phép đi ra ngoài. Trong xe có vợ tôi và đứa con trai đầu lòng gần hai tuổi. Cả vợ con tôi đều bị thương nặng, và chết khoảng hai tuần lễ sau tại bệnh viện vì không chịu nổi vết thưỏng trầm trọng ở đầu. Do quá thương yêu vợ con và đau xót trước tai nạn thảm thương của cả gia đình nên tôi không lấy vợ lại nữa.

           Nguyên thoáng đọc được một chút cảm thông bất chợt hiện lên khuôn mặt của Lượm. Bây giờ Nguyên mới có dịp quan sát dung nhan người nữ cán bộ đang hạch hỏi chàng. Lượm có một nhan sắc trung bình, dáng người hơi đẫy đà, nước da ngăm đen, thỉnh thoảng má lúm đồng tiền hiện trên khuôn mặt tròn trĩnh, đặc biệt Lượm có một chiếc răng khểnh, cùng một nốt ruồi duyên ở cạnh môi phải, kể ra thì Lượm cũng có thể coi là khá xinh so với những nữ cán bộ khác ở trại cải tạo này. Một thoáng cố gắng tìm cách thoát khỏi thưc tế phũ phàng của Nguyên để cho đầu óc đỡ căng thẳng đã bị cắt đứt bởi tiếng đập bàn và tiếng quát the thé rợn người :

             - Đảng và nhà nước đã khoan hồng cho những người có nợ máu với nhân dân như anh để học tập thấm nhuần đường lối, chính sách đảng hầu trở nên con người tốt, ích lợi cho xã hội sau này, anh vẫn không chấp hành mà lại có âm mưu trốn trại.

            Lượm tạm ngưng trong giây lát như để những lời hăm dọa có thì giờ thấm sâu vào đầu Nguyên rồi tiếp :

          - Bị phát hiện, trừng trị một thời gian rồi trại vẫn tạo cơ hội cho anh lao động, học tập trở lại mà anh vẫn chứng nào tật nấy, ngựa quen đường cũ, quay ra phá hoại tài sản xã hội chủ nghĩa. Nếu đảng và nhà nước không giáo dục kỹ lưỡng anh thì rồi đây anh sẽ lây cái xấu qua những trại viên khác và như vậy thì sẽ có ngày anh ngăn cản bước tiến lên xã hội chủ nghĩa của cả nước, chặn đứng đà tiến hoá của thế giới đại đồng. Anh chỉ là cặn bã của xã hội.

             Nghe Lượm nâng cao quan điểm như vậy mồ hôi Nguyên vã ra như tắm và cảm thấy mình đang ở trong tình trạng thập phần nguy hiểm. Chàng cứ tưởng rằng người cán bộ này chỉ cật vấn việc chàng hái lén đậu bắp rồi phạt kỷ luật thôi. Nguyên đâu nghĩ đến chuyện Lượm lại đáo để có thể liên kết các sự việc với nhau để giờ đây kết tội chàng là ngoan cố, không chịu cải tạo, và còn đưa đến cả việc mà không thể nào một người tù khốn khổ, ốm o, gầy mòn, héo hon, tàn tạ như Nguyên có thể làm nổi là ngăn cản việc tiến hoá của cả nước và của cả nhân loại nữa khiến chàng thấy chuyện này không đơn giản và có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Nguyên thấy khó có thể cãi lý với kẻ quyền thế cố tình bóp méo sự thực này nên đành giữ im lặng, mặc thời thế đưa đẩy. Lượm kết thúc buổi hỏi cung bằng cách đẩy một xấp giấy trắng, một lọ mực, một cây viết về phiá Nguyên và nói:

          - Anh cầm lấy giấy cùng bút mực này đi về lại trại, bắt đầu ngày mai anh không phải đi lao động, ngồi tại nhà viết bản kiểm điểm về những tội lỗi anh đã gây ra với nhân dân, với cách mạng trong quá khứ cũng như trong thời gian ở các trại cải tạo, nhất là âm mưu trốn trại vừa qua và hành vi tồi tệ của anh mới xảy ra sáng hôm nay.