Có Những Kỷ Niệm Không Bao Giờ Quên

(Hồi ký của người tù mang số CT-1418)

Trong dân gian miền Trung, khi b n đến những vùng rừng thiêng nước độc, thường có câu: cọp Bình Điền, nước Khe Điên.

Bình Điền l tên gọi vùng rừng núi hiểm trở cách th nh phố Huế khoảng bốn mươi cây số về phía Tây.

Bình Điền không có nhiều khe suối, chỉ có duy nhất một khe nước dẫn nước thoát ra thượng nguồn sông Hương. Khe nước đó được mang một cái tên khá rùng rợn: Khe Điên!

Rừng Bình Điền có nhiều g- quý, lắm thú rừng, đặc biệt l Cọp! Cọp Bình Điền nhiều v rất dữ, l n-i hãi hùng của dân l m rừng. Họ có thể l những đo n người chuyên khai thác g- quý, có thể l các nhóm "ngậm Ngải tìm Trầm", v cũng có thể l những tay thợ săn gan dạ... Cọp l mối đe dọa thường xuyên đối với họ, nhưng miếng cơm manh áo l những thúc đẩy không ngừng khiến bước chân họ c ng liều lĩnh hơn.

Khe Điên l niềm nhức nhối đeo đẳng suốt cả một đời người! Ở trong rừng lâu ng y buộc phải dùng nước Khe Điên. Mặc dù được nấu chín, chất độc vẫn còn. Những cơn sốt do phong thủy Bình Điền gây nên khiến người bệnh nói mê sảng như người điên! V cơn sốt rừng nầy cứ tái diễn sau v i ng y một lần, không thuốc thang n o có thể chữa trị, l m hao mòn thân xác của người dân lao động cho đến ng y ngã qụy một kiếp người! Đó l Bình Điền của thập niên 60 trở về trước: Bình Điền thâm u v bí hiểm!

Khi chiến tranh bùng nổ lớn, Bình Điền thay đổi hẳn bộ mặt. Rừng trơ trụi lá, cây đổ ngả nghiêng, tiếng Hổ gầm không còn nữa... Thuốc khai quang v bom đạn đã t n phá cây rừng, xua đuổi v tiêu diệt thú rừng không một xót xa thương tiếc. Bình Điền lúc nầy xuất hiện nhiều căn cứ quân sự, tiếng xe tăng, đại pháo gầm rú huyên náo cả một góc Trời. Ban đêm rừng núi Bình Điền được hỏa châu soi sáng như để phơi b y thêm một lần nữa vóc dáng t n tạ của khu rừng gi nhiệt đới. Đó l Bình Điền của những ng y tháng trước năm 1975: Bình Điền tang thương v máu lửa!

Sau năm 1975, Bình Điền tất bật với những sinh hoạt mới. Nhiều nhóm người lũ lượt v o rừng, l m củi đốt than, nhổ cọc sắt v tháo dây kẽm gai... Mìn v lựu đạn còn sót lại sau chiến tranh đã gây đau thương cho số dân nghèo nầy không ít. Tại đây, dọc theo bờ Khe Điên nhiều lán trại đã được dựng lên khá quy mô, có h ng r o kẽm gai vây kín. Đó l khu trại cải tạo bình điền, nơi đây đã giam giữ tập trung h ng ng n sĩ quan v viên chức chính quyền của chế độ miền Nam, m Việt Cộng gọi l "Ngụy Quân, Ngụy Quyền". Tiếng kẻng báo thức từ 5 giờ sáng, kẻng tập họp đi l m, tiếng phát rừng hạ cây, tiếng cuốc đất..., tiếng quát nạt của cán bộ Công An... l những âm thanh cay đắng nhưng quen thuộc h ng ng y, đè nặng lên tâm hồn của người tù cải tạo!

Khe Điên nước vẫn độc v cuồn cuộn chảy nhưng Cọp Bình Điền đã vắng bóng từ lâu. Ng y nay, Bình Điền có những con bò v ng còn hung hăng t n ác hơn cả lũ Cọp trước đây. Đó l bọn Công An Việt Cộng hiện đang quản lý trại giam Bình Điền nầy. Người ta gọi bọn chúng l Bò V ng vì sắc phục của Công An m u v ng v th nh phần Công An quản lý trại giam thường xuất thân từ những kẻ chăn bò, chăn trâu! Họ thiếu học, chỉ được đ o luyện tư tưởng hận thù giai cấp v chế độ m thôi! Do vậy, câu nói của dân gian miền Trung, xin được đổi l Bò V ng Bình Điền, nước Khe Điên cho sát hợp với thực tế Bình Điền ng y nay.

Sau hơn một năm biệt giam tại Lao Thừa Phủ, tôi được chuyển lên Bình Điền v o một sáng mùa Hạ. Tôi biết chắc l mùa Hạ vì trước khi bước lên xe bịt bùng tôi còn kịp nhận ra m u đỏ thắm của hoa phượng trên c nh cây trước cổng nh lao v tiếng ve đâu đó vang lên thật buồn!

Cửa xe được đóng kín v khóa chặt, chung quanh tôi một m u đen quen thuộc giống như m u đen trong x lim biệt giam! Tôi quen dần với bóng tối v nhận ra phòng xe khá rộng. Thật ra nó rộng vì chỉ một mình tôi trong đó. Bước ngoặt của cuộc đời to n l bóng tối, m u đen tối thê lương trùm phủ suốt cả một chiều d i 10 năm 09 tháng 27 ng y trên cuộc đời tôi. Tôi không than trách, tôi không ân hận về những tháng năm tù đ y. Tôi đã lường trước tình huống nầy khi đứng trước b n thờ Tổ Quốc giơ cao tay tuyên thệ.

Tôi đến Bình Điền, ngơ ngác bỡ ngỡ như người được mang đến từ một h nh tinh khác. Cái rựa cái cuốc thật xa lạ với tôi. Những ng y đầu xử dụng chúng, lòng b n tay tôi ứ máu v bỏng rát. Tôi l người đến Bình Điền sau một năm nên mọi công việc lao động tôi đều thua kém các bạn đồng đội. Ng y lao động nhập môn thật vất vả, tôi được cán bộ Công An "sửa lưng" nhiều lần v tối đến lại bị đưa ra phê bình kiểm điểm "chây lười lao động", còn mang nặng tư tưởng "quan liêu phong kiến"! Có đúng như lời anh cán bộ Công An gán ép cho tôi không, hay chỉ l những nhóm từ được đ o luyện sẵn trong đầu óc ít chất xám của anh ta v sẵn s ng nói ra vô tội vạ, mặc cho ai đó bị oan uổng...!

Nhiều khuôn mặt quen thuộc được gặp lại ở đây. Một số anh em vẫn còn giữ được phong cách ng y n o. Một số khác lộ rõ bản chất khiếp nhược, yếu hèn! Trong ho n cảnh nầy bản năng con người thể hiện rất rõ nét, khó che đậy. Đây cũng l một thử thách lớn để đánh giá tư cách, tác phong, lập trường... của một con người. Điều đáng buồn, có nhiều nhân vật ở ngòai đời được xem như thần tượng, v o đây lại trở th nh kẻ hèn hạ nhất. Họ có thể l m bất cứ việc gì, kể cả bán đứng anh em bè bạn để mưu lợi riêng, mong được an thân v với hy vọng được cách mạng khoan hồng cho về sớm! Ôi, một niềm tin ấu trĩ hết ch- nói! Những th nh viên trong guồng máy lãnh đạo Đất Nước hiểu Cộng Sản như thế, thì mất nước cũng l lẽ tự nhiên.

Ng y lại ng y lê thân đi lao động, phát rừng hạ cây, trỉa ngô trồng lúa, c o vồng khoai sắn, c y cấy luôn tay... H ng ng n người tù còng lưng trên nương rẫy... áo vá luôn đẫm mồ hôi... Sản phẩm l m ra thật nhiều nhưng ăn không đủ no, mặc không đủ ấm. Sắn khoai l lương thực muôn năm của người tù dưới bạo quyền Cộng Sản, một chế độ có nền luật pháp cực kỳ quái đản: Giam cầm không cần xét xử, thời hạn lưu đ y không cần quan tâm! Ăn ít l m nhiều, bệnh tật không được nương tay thương xót... Đêm đêm nằm co ro trên những róng cây khẳng khiu, nghe gió thổi mưa rơi trên mái lá trại giam, lòng ngổn ngang trăm mối, nợ nước tình nh trăn trở suốt đêm thâu, đâu đây v i tiếng thú rừng kêu vang trong đêm d i cô tịch... l những ám ảnh não nề triền miên trong ký ức đau thương của kiếp tù chính trị!

Bình Điền chỉ có hai mùa mưa nắng. Nắng ở đây chói chang v cháy bỏng! Mùa nắng l mùa TRANH THỦ, tranh thủ phát rừng hạ cây, tranh thủ đ o ao thả cá, tranh thủ xẻ núi l m đường, tranh thủ xây dựng lán trại... Từ tranh thủ luôn được nhắc nhở từ môi miệng của cán bộ Công An. Đối với người tù khổ sai, từ tranh thủ l những thúc hối không ngừng. N o tranh thủ l m việc, tranh thủ tắm, tranh thủ ăn, tranh thủ ngủ, tranh thủ đi vệ sinh... Cuộc đời tù tội quá lao khổ, tất bật v căng thẳng! Người tù vốn đã gầy gò ốm yếu, nắng thiêu đốt l m m u da đen đủi, trông họ c ng thê thảm hơn!

Mùa mưa đến được bắt đầu từ những cụm mây đen nghịt vần vũ che kín cả bầu trời. Lúc nầy, trời như gắn liền với đất v những cơn mưa nặng hạt quất mạnh v o xác thân còm cõi của những con người lỡ vận. Họ lầm lũi đi trong mưa gió, tấm áo mỏng manh không đủ che thân. Cơn lạnh buốt xương của ng y Đông tháng giá l m thâm tím da thịt của người tù. Nếu mùa nắng l mùa tranh thủ thì mùa mưa lại c ng phải khẩn trương hơn. Mọi người lo dọn đất l m mùa, nhổ mạ, gánh phân, cấy lúa... Tiếng lội bì bõm dưới ruộng lúa, tiếng thở h-n hễn của những người gánh phân, tiếng quát trâu của những người c y bừa..., tiếng gió rít trên ngọn cây v tiếng mưa rơi lộp độp trên mái lá... tất cả hòa trộn v o nhau tạo th nh một âm thanh ảm đạm nghèo n n!

Ng y lao động mệt nhọc, mọi người đều trông mong được có một sự an nghỉ về đêm. Niềm ước mơ bình thường nầy thật quá chua chát đối với người tù! Trong ho n cảnh hôm nay, ng y vất vả thể xác, đêm đến l n-i nhức nhối của tâm hồn! Củ mì nuốt chưa xong, tiếng kẻng tập họp đã giục giã vang lên. Anh em vội v ng ra sân xếp h ng theo từng đội v được phép ngồi bệt xuống đất để nghe đọc báo. Báo chí ở đây l báo của đảng Cộng Sản Việt Nam, có nghĩa l lập luận một chiều, ca ngợi Bác v Đảng bằng những luận điệu dao to búa lớn nhưng r-ng tuếch, tin tức được che đậy v bóp méo sự thật...! Tôi còn nhớ có ba trại viên thường thay phiên nhau đọc báo l thầy Nguyễn Hữu Thứ, luật sư Trần Tấn Việt, v giáo sư Trần Hữu Thục. Chúng tôi ai cũng gọi ông l thầy Thứ vì trước khi giữ chức Chánh Án Tòa Thượng Thẩm Huế, ông còn l giáo sư v l Hiệu Trưởng Trường Quốc Học Huế. Thầy Thứ giọng kh n kh n cố ráng đọc thật lớn một cách khó khăn mệt mỏi. Anh Việt trông có vẻ ốm yếu nhưng giọng đọc sang sảng thật tốt. Anh Thục l giáo sư triết Đại Học Văn Khoa Huế, anh vốn có t i hùng biện nên đọc báo rất hay. Thời gian đọc báo từ sáu giờ ba mươi đến tám giờ. Suốt một tiếng rưỡi ngồi trên đất còn nóng v bốc lên mùi khen khét để nghe những điều không muốn nghe thì thật không có gì buồn chán cho bằng!

Sau phần đọc báo l giờ phê bình kiểm điểm mọi sinh hoạt trong ng y. Buổi họp hằng đêm nầy bao giờ cũng có cán bộ quản giáo đội tham dự. Đây l một hình thức đấu tố khiến mọi người nghi kỵ lẫn nhau, không dám h n huyên tâm sự v luôn phải cố sức l m việc. Buổi sinh hoạt có khi kéo d i đến 12 giờ đêm, khiến tinh thần v thể xác của người tù quá căng thẳng v mệt mỏi. Để cho tinh thần được thư giãn tôi thường lơ đãng ngắm trăng sao cố dệt những vần thơ thật lãng mạn... Nhưng đêm hôm ấy, trong lúc tôi đang thả hồn theo mây gió, chợt nghe anh Việt đọc một b i báo nói về Cựu Ho ng Bảo Đại. Nội dung b i báo to n l những lời chỉ trích bôi bác Cựu Ho ng. Nhưng điều khiến tôi suy nghĩ l tại sao đột nhiên lại đưa vấn đề Cựu Ho ng ra lúc nầy? Sau nầy tôi mới biết câu hỏi tôi đặt ra cũng l những trăn trở chung cho nhiều trại viên khác.

Ng y hôm sau, tôi được phân công v o nhóm gánh phân. Tôi v anh CHÂU (có lẽ Hồ Văn Châu), một sinh viên Luật có liên hệ đến cuộc khởi nghĩa Mậu Ngọ (1978) tại Thừa Thiên Huế của nhóm các anh Phan Ngọc Lương, Phạm Lự, Tống Châu Khang... bị kết án 10 năm tù, cùng lấy phân chung một chuồng heo... Đang cuốc phân, anh Châu hỏi tôi:

- Anh có theo dõi b i báo anh Việt đọc hồi hôm không ?

- Có!

- Tại sao câu chuyện xưa như Trái Đất người ta lại moi ra l m gì vậy anh?

Châu cũng như một số anh em khác tin cậy tôi thường hay hỏi tôi nhiều vấn đề được báo chí Nh Nước Cộng Sản nêu lên... Hôm nay, câu hỏi của Châu cũng l những suy tư không ngủ được suốt đêm qua của tôi. Thấy vắng người, tôi giải thích:

- Thông thường, một nhân vật vắng bóng trên chính trường đã lâu, nay được nhắc đến, dù ca ngợi hoặc chỉ trích, có nghĩa l vai trò của nhân vật đó đang được củng cố. Tình hình Việt Nam không thể ổn định nếu người Cộng Sản vẫn ngoan cố áp dụng chính sách độc t i đảng trị. Có lẽ một thế lực chính trị Quốc Tế n o đó đang đề nghị một giải pháp Bảo Đại để tiến đến ổn định tình hình nầy. Cộng Sản Việt Nam thì không muốn, cho nên mới có b i đả kích Bảo Đại như thế.

- Giải pháp Bảo Đại l như thế n o hả anh?

Tôi chưa kịp trả lời thì cán bộ HÒA đã từ sau tấm phên tre bước ra chỉ mặt tôi, quát:

- A, anh Quý tuyên truyền phản động há! Tôi biết m , trong đầu óc anh luôn chống đối Cách Mạng. Anh có đường dây liên lạc với bên ngo i để biết tin tức. Anh ghê thật! Hai anh theo tôi lên Ban Giám Thị l m việc. Tôi v Châu nhìn nhau rồi cùng bước theo người cán bộ Công An tên Hòa.

Họ tách tôi v Châu ra để khai thác. Tôi được cán bộ Hòa hỏi cung. Còn Châu họ dẫn đi nơi khác, cho đến nay đã hơn hai mươi năm tôi vẫn không biết tin tức gì về Châu. Cán bộ Hòa bắt tôi viết bản tường thuật. Sau khi đọc bản tường thuật của tôi, anh ta v- b n quát:

- Anh phải khai rõ đường dây liên lạc của anh với bên ngo i.

- Tôi nói không có.

Hòa giận tím mặt, quát:

- Không có sao anh biết tin tức bên ngo i. Anh biết có giải pháp Bảo Đại!

Tôi nói với Hòa l tôi chỉ suy diễn qua b i báo được nghe đọc tối hôm qua. Hòa vứt tờ báo ra trước mặt tôi, nói:

- B i báo có nói như anh đâu. Đây l những lời nguyền rủa của nhân dân đối với thằng Bảo Đại m thôi.

Tôi im lặng không muốn đôi co với Hòa. Tôi nghĩ anh ta chỉ l một tên thô l-, chẳng hiểu biết gì hết. Hòa lấy trong tủ một tập hồ sơ d y cộm ra đọc rồi hất h m hỏi tôi:

- Anh l Sĩ Quan biệt phái Giáo Chức ?

- Vâng!

- Anh l Thường Vụ Đại Việt Cách Mạng Th nh Bộ Huế ?

- Vâng!

- Anh l tình báo C. I. A. ?

- Không!

- Anh l Giảng Viên Chính Trị tại Trung Tâm Huấn Luyện Cán Bộ Thông Tin miền Nam Việt Nam?

- Vâng!

- Rõ r ng anh l C. I. A m cứ ngoan cố l không. Anh l Sĩ Quan m biệt phái dạy chính trị dạy văn hóa thì đó l công tác tình báo, không C. I. A l gì nữa!

Anh ta vừa quát vừa đập b n rầm rầm. Tôi lại giữ im lặng. Tất cả quá trình hoạt động của tôi, tôi đã khai đầy đủ trong các bản tự khai, tôi đề nghị cán bộ Hòa đọc lại sẽ rõ. Kể từ giờ phút ấy, tôi chỉ trả lời "Vâng" v "Không" m thôi. Hòa giận dữ, ra lệnh một Công An Vũ Trang áp giải tôi đến một túp lều nho nhỏ đủ để nhốt một người v cùm hai chân tôi tại đó.

Lại biệt giam! Tôi quen với cảnh gông cùm nầy rồi. Tôi không buồn, không sợ, tự an ủi l được đưa đi nghỉ ngơi an dưỡng. Thật vậy, ban ng y tôi chỉ bị cùm một chân, ưa nằm ưa ngồi tùy thích, tha hồ suy ngẫm chuyện thế thái nhân tình. Có người nói thời gian tù tội l khoảng trống vắng trong cuộc đời. Tôi không đồng ý với tư tưởng siêu thực mang tính chủ bại đó. Với tôi, thời gian tù tội l cơ hội "Ôn Cố Tri Tân", l dịp thử thách lòng người, l môi trường hun đúc chí khí... Trong ho n cảnh n o cũng phải tự tin v kiên định lập trường. Cộng Sản Việt Nam có thể giam cầm tôi mười năm, hai mươi năm hay lâu hơn nữa... Họ có thể gông cùm tay chân tôi, biệt giam, bỏ đói tôi, nhưng chắc chắn một điều, họ không thể kềm giữ được tư tưởng tôi! Họ không thể n o cải tạo được tư tưởng của bất cứ một ai cho dù họ giam giữ suốt đời v h nh hạ thân xác đến gục ngã! Đang miên man suy nghĩ, chợt anh BẢO, Trại Viên Trật Tự, mang thức ăn đến... Bữa ăn chỉ có v i củ khoai khúc sắn, đạm bạc còn hơn cả cuộc đời h n sĩ. Sau m-i bữa ăn tôi thường noi gương người xưa, ngâm nga "Ng y ba bữa v- bụng rau bình bịch, ăn chẳng cần no!", rồi khề kh uống v i chung nước lã. Cái thú vị của tù biệt giam l đi tiêu đi tiểu tại ch-, có người phục dịch dọn dẹp. M-i tuần tôi được đi tắm một lần, do một Công An ôm tiểu liên AK đạn lên nòng theo hộ tống rất oai phong! Ban đêm, cả hai chân đều nằm trọn trong cùm. Tôi chỉ có duy nhất một thế nằm ngửa, khó chịu hết sức v không thể ngủ được. Ống chân ở phần bị cùm, do va chạm cọ xát bị sưng lên rất đau nhức, lâu ng y trở th nh chai cứng. Túp lều quá nhỏ nên nắng hay mưa đều có những tai họa đến với tôi. Nếu l nắng, túp lều của tôi hứng trọn những tia nắng chói chang nóng bỏng thiêu đốt tấm thân xanh xao t n tạ của tôi. Nếu l mưa, chiếu chăn quần áo v tôi đều sũng ướt thấm lạnh run lên cầm cập. Tôi vẫn chịu đựng, tỉnh bơ không than van không đề nghị. Anh Bảo nhìn tôi ái ngại rồi lặng lẽ đem mấy tấm tranh che quanh lều, nhưng tình trạng vẫn không tốt hơn chút n o!

Anh BẢO, tôi không còn nhớ họ, trước năm 1975 l Sĩ Quan Cảnh Sát, anh lầm lì ít nói lại l m công việc Trật Tự Trại, nên anh em trại viên rất e dè với anh. Người ta ngầm bảo nhau anh l "Ăng-Ten", có người xấu miệng gọi anh l "Chó Săn". Tôi không có ý kiến. Tôi chỉ ghi nhận ở đây lòng nhân hậu của anh đối với tôi, một đồng đội hiện đang ở trong cảnh khốn cùng! Khi bị cùm, bọn Công An giao cho tôi một thùng đạn đại liên để giải quyết vệ sinh v người dọn dẹp hằng ng y l anh Bảo. Anh đến l m việc âm thầm lặng lẽ không trao đổi với tôi một lời n o. Hôm đó, như thường lệ anh đến xách thùng đi rồi lại đem thùng về. Lần nầy, anh nhìn tôi v v- nhẹ lên nắp thùng. Thấy dáng anh Bảo đã khuất, tôi quan sát chung quanh thật kỹ trước khi mở nắp thùng: ba khúc sắn gói trong lá chuối được bỏ sẵn trong đó! Tôi xúc động đến nghẹn ng o! Anh Bảo thấy tôi quá gầy yếu m tiêu chuẩn ăn lại bị giảm nên anh đã chia xẻ phần ăn của anh cho tôi! Việc l m nầy nếu bọn Công An phát hiện, Anh Bảo sẽ bị phạt kỷ luật rồi sau đó sẽ bị đưa ra lao động. Hôm sau, tôi nói với anh Bảo đừng tiếp tế cho tôi nữa, sẽ có hại cho anh, nhưng anh Bảo chỉ cười buồn không nói v sau đó vẫn tiếp tế đều đặn cho tôi hằng ng y. Những lúc anh được thăm nuôi, tôi còn có cả một nắm xôi v v i miếng thịt nữa! Anh ân cần giúp đỡ tôi suốt gần một năm cho đến ng y tôi được tha khỏi chế độ biệt giam! Tôi vẫn thường tự hỏi, con người có một tấm lòng vị tha nhân ái như anh Bảo lại cam phận l m Ăng-Ten sao?! Không thể n o, chắc có những bí ẩn ngộ nhận gì đây! Có lẽ anh Bảo l người thường tiếp xúc với cán bộ Công An, hơn thế nữa, anh còn l Trật Tự Trại nên anh em nghi kỵ anh, thế thôi. Anh Bảo hay một anh em n o khác được Ban Giám Thị Trại giao công tác, thử hỏi có ai dám từ chối không? Vấn đề đặt ra l thái độ thi h nh công tác đó như thế n o! Trại tù l sân khấu, người tù l diễn viên. Anh Bảo l một diễn viên xuất sắc nên đã xỏ mũi những Con Bò V ng một cách dễ d ng! Người ta truyền miệng nhau anh Bảo l Ăng-Ten, nhưng không một ai nêu dẫn cụ thể anh Bảo đã l m những gì hại đến anh em.

Trong nh tù, đôi lúc tiếng cười không có nghĩa l vui vẻ. Những giọt nước mắt không phải l khiếp sợ yếu hèn. Có những giọt nước mắt thương khóc cho Quê Hương. Có những giọt nước mắt hờn tủi cho thân phận con người. Cũng có những giọt nước mắt uất nghẹn vì buộc phải nói những điều lòng mình không muốn. Ôi, những giọt nước mắt với muôn v n ý nghĩa sâu thẳm của nó! Cho nên, không vội đánh giá một ai khi chúng ta cùng ở trên sân khấu nh tù. Hãy thông cảm m thương xót anh em, hơn l nhìn phiến diện để đánh giá sai lệch một con người!

Khoảng hai tháng đầu, cứ v i ba ng y tôi được đưa lên gặp cán bộ Hòa hoặc một cán bộ tên THANH từ Ty Công An lên l m việc. Họ muốn khai thác nơi tôi đường dây liên lạc trong trại với bên ngo i! M-i khi trong trại có những tin tức sốt dẻo về tình hình trong nước hoặc trên Thế Giới liên quan đến Việt Nam, do bọn Trại Viên Ăng-Ten mật báo, l tôi lại điêu đứng bởi tên cán bộ Hòa. Tôi lại được nghe tiếng quát nạt v đập b n! Cũng có lúc y thật ngọt ng o với tôi, d- d nh tôi th nh thật khai báo để được Cách Mạng khoan hồng! Tôi mỉm cười lắc đầu. Hòa giận điên lên chồm người tới định bạt tai tôi. Tôi nhìn thẳng v o mặt y nhếch mép nhún vai thách thức. Hòa buông thỏng hai tay, quắc mắt nhìn tôi rồi ra lệnh dẫn tôi về lều cùm cả hai chân vô thời hạn v giảm tiêu chuẩn ăn thêm một lần nữa!

Tôi vẫn thản nhiên như không có gì thay đổi. Cùm hai chân tôi vẫn có thể ngồi v b y cờ tướng ra đánh. Tất nhiên, chỉ một mình tôi điều khiển cả hai cánh quân cờ. Bộ cờ tướng nầy l một kỷ niệm giữa tôi với anh lê quang năng. Khi tôi bị cùm, anh Năng đã được tha. Lúc còn ở đây, Năng thuộc đội l m mộc, anh thường đến thăm tôi v l m tặng tôi bộ cờ tướng nầy. Tôi rất thích chơi cờ tướng, m-i lần đem cờ ra l tôi lại nhớ đến Năng, người bạn nhỏ hơn tôi khoảng sáu, bảy tuổi đã d nh cho tôi một ch- đứng trong tâm hồn anh. Khi viết những dòng nầy cũng l lúc tôi nhớ đến Năng nhiều nhất.

Hôm ấy, một buổi sáng trời se lạnh nhưng tạnh ráo. Những tia nắng hiếm hoi của mùa đông đang lan dần trên các lùm cây ngọn cỏ. Tôi nhìn lên bầu trời còn mờ đục hơi sương, chợt thấy một đ n chim đang bay lượn đảo lộn rất đẹp mắt. Thì ra đó l những cánh én đang vờn báo mùa xuân. Lại một mùa xuân nữa nối tiếp đi qua cuộc đời tôi!

Có những mùa xuân đi qua thật êm đềm với nhiều ước mơ tuổi trẻ. Đó l những mùa xuân của thời cắp sách, của những tháng năm miệt m i trong các giảng đường... Nhưng, cũng có những mùa xuân đi qua thật tất bật với mịt mù khói lửa. Đó l những mùa xuân của thời chinh chiến, những mùa xuân giảng đường bỏ ngõ v th nh phố cúi mặt thở d i..., những mùa xuân của những thằng con trai hút Bastoz xanh v uống c phê đắng.

Có những mùa xuân đi qua với nhiều dấu tích lịch sử. Đó l mùa Xuân Mậu Thân 1968 với tội ác không thể tha thứ của bọn Cộng Sản Việt Nam khát máu. Đó l mùa Xuân 1975! Mùa xuân đã đưa Đất Nước v o khúc quanh lịch sử, mùa xuân đã thay đổi cuộc đời của h ng triệu người dân miền Nam Việt Nam, đã đẩy đưa bao nhiêu người v o rừng sâu nước độc, đã khiến h ng triệu người phải tức tưởi lìa bỏ Quê Hương mang thân phận người dân mất nước... Đó l những mùa xuân mang tâm hồn người Do Thái, những mùa xuân của Đặng Dung m i gươm dưới trăng. Ôi, những mùa xuân đi qua đã để lại trên mái tóc tôi m u bạc trắng v trên vầng trán tôi nhiều nếp nhăn! Trong b ng ho ng xúc động, tôi khe khẽ ngâm mấy câu thơ của Chế Lan Viên:

Ta có chờ đâu, có đợi đâu.

Mang chi xuân đến, gợi thêm sầu.

Với ta tất cả đều vô nghĩa.

Tất cả không ngo i nghĩa khổ đau!

Đoản văn Hồi Ký nầy còn mang tính chất của một b i Tùy Bút v người viết chỉ ghi lại v i kỷ niệm sâu đậm trong khoảng thời gian 10 năm 09 tháng 27 ng y tuổi trẻ v sự nghiệp bị đốt cháy trong lao tù Cộng Sản Việt Nam.

Tôi đã mất tất cả, chỉ còn lại m-i một Con Tim v Khối Óc!

 Ho ng Vũ Nguyễn Văn Qúy