Trận Mậu Thân 1968 tại CCKQ Tân Sơn Nhứt

v� cái chết của cố Ch/Tướng Lưu Kim Cuơng

Thiên Ân (viết theo lời kể của Ðại tá Phùng Văn Chiêu)

L� I NÓI ÐẦU:

Khi viết về những chiến công của quân chủng Không Quân, người ta thường đề cao, ca tụng giới phi h� nh. Ðiều đó cũng không có gì lạ bởi vì phi h� nh l� lực lượng chiến đấu, l� sức mạnh chính của Không Quân. Nhưng nói như thế không có nghĩa l� giới 'không phi h� nh' không góp phần công lao v� o những chiến tích h� o hùng của quân chủng. Những người lính kỹ thuật đã âm thầm đổ mồ hôi để bảo đảm an to� n cho người phi công, những chiến sĩ phòng thủ ng� y đêm vững tay súng để bảo vệ vòng đai căn cứ, v.v...

Trong Tết Mậu Thân 1968, hầu hết mọi căn cứ không quân trên lãnh thổ VNCH đều bị Việt Cộng tấn công, nhưng nặng nhất phải l� căn cứ Tân Sơn Nhứt. Với lực lượng lên tới một trung đo� n, Việt Cộng tưởng sẽ tr� n ngập căn cứ dễ như trở b� n tay, nhất l� sau khi một tiểu đo� n gồm 300 tên đã lọt v� o phi truờng. Nhưng trước sự chiến đấu quả cảm của những người lính 'không quân đánh bộ', Việt Cộng đã bị thảm bại, 187 tên bỏ xác tại trận, chưa kể một số khác được đồng bọn mang đi.

B� i n� y được người viết đúc kết theo lời kể lại của Ðại tá Phùng Văn Chiêu - nguyên Chỉ huy trưởng Yếu Khu Tân Sơn Nhứt, không ngo� i mục đích vinh danh những chiến sĩ phòng thủ anh hùng của quân chủng Không Quân 35 năm về trước.

YẾU KHU TÂN S� N NHỨT

Năm 1955- 1956, Không Quân Việt Nam lần lượt tiếp nhận các căn cứ do Không Quân Pháp b� n giao lại. Tân Sơn Nhứt l� căn cứ thứ ba (sau Nha Trang v� Biên Hòa) nên được đặt trên Căn cứ 3 KQVN. Trên phương diện lãnh thổ, Căn cứ 3 thuộc Yếu khu Hạnh Thông Tây - Tân Sơn Nhứt. Yếu khu n� y gồm các yểu điểm sau đây:

• Yếu điểm Hạnh Thông Tây
• Yếu điểm TSN (Căn cứ 3 KQ)
• Yếu điểm Trần Hưng Ðạo (tức Bộ Tổng Tham Mưu QLVNCH)

Bộ chỉ huy Yếu khu đặt tại Tổng h� nh dinh Bộ TTM, Chỉ huy trưởng Tổng h� nh dinh kiêm Chỉ huy trưởng Yếu khu.

Riêng Yếu điểm TSN gồm có:

• Căn cứ 3 KQ
• Căn cứ Ho� ng Hoa Thám (Nhảy Dù)

Bộ chỉ huy Yếu điểm đặt tại Bộ chỉ huy phòng thủ Căn cứ 3 KQ. Sĩ quan Phòng thủ Căn cứ kiêm nhiệm Chỉ huy trưởng Yếu điểm.

Căn cứ 3 KQ có một vòng đai ngo� i d� i 21 cây số do Tiểu Ðo� n 2 Công Vụ (TÐ2CV), được Biệt khu Thủ đô biệt phái tới để bảo vệ phi trường. Vòng đai phía trong căn cứ do Ðo� n Phòng Vệ trách nhiệm, quân số vừa đủ để canh gác cổng ra v� o v� tạm thời đảm nhận nhiệm vụ của Quân Cảnh để đi tuần tiễu, chỉ còn lại chừng một tiểu đội để ứng chiến.

Từ năm 1959-1960, địch quân bắt đầu gia tăng hoạt động trong Nam. Vì thế quân đội VNCH cũng được b� nh trướng để đối phó với tình hình mới. Tại TSN, Không Ðo� n 33 Chiến Thuật được th� nh lập (1965-66). Ðể l� m giảm tiềm năng chiến đấu của KQ/VNCH, VC ra sức phá hoại căn cứ. Cùng với việc cho nội tuyến đặt bom phá hoại Phi cảng TSN, chúng pháo kích căn cứ quân sự bằng các loại súng cối 61, 82 ly, v� cho đặc công lẻn v� o phá hoại (năm 1966).

Trước tình hình đó, Bộ TTM, Bộ Tư Lệnh KQ v� các lực lượng Hoa Kỳ đồn trú trong Yếu khu nhận thấy cần phải cải tổ hệ thống phòng thủ lãnh thổ. Từ đó, Yếu khu Hạnh Thông Tây - Tân Sơn Nhứt bị giải tán để th� nh lập một yếu khu mới (Yếu khu TSN) v� trao trách nhiệm cho KÐ33CT. Ban đầu, Trung tá Lưu Kim Cương từ chối vì công việc riêng của KÐ đã quá nặng rồi, không thể đảm trách thêm yếu khu.

Tuy nhiên, Thiếu tá Phùng Văn Chiêu sau khi phân tách lợi hại, nhận thấy nếu KÐ33CT nắm yếu khu thì căn cứ TSN có thể được an to� n hơn trước vì KÐ trực tiếp điều khiển, to� n quyền sắp xếp mọi việc , sẽ an tâm hơn, nên đề nghị Trung tá Cương nhận trọng trách. Kết quả, KÐ33CT tiếp nhận Yếu khu TSN v� đặt bộ chỉ huy tại Bộ chỉ huy Phòng thủ Căn cứ TSN.

Chỉ huy trưởng Yếu khu: Trung tá Lưu Kim Cương; Chỉ huy phó kiêm Tham mưu trưởng: Thiếu tá Phùng Văn Chiêu. Ban tham mưu có các sĩ quan Ban 1, 2, 3 v� Truyền tin do Biệt khu Thủ đô tăng phái.

Các yếu điểm v� chi khu quân sự trực thuộc Yếu khu mới n� y gồm có:

1. Yếu điểm TSN, gồm có căn cứ KQ, căn cứ Nhảy dù (trại Ho� ng Hoa Thám), khu vực dân sự v� Phi cảng TSN.
2. Yếu điểm Hạnh Thông Tây, có Trường Quân Cụ, các trại Cổ Loa (Pháo Binh), Phù Ðổng (Thiết Giáp), Cục Quân Y v� Tổng y viện Cộng Hòa.
3. Chi khu Gò Vấp.

Vùng hoạt động được nới rộng, xa hơn tầm pháo kích 61 v� 82 ly của VC:

·         Phía Ðông l� trại Trần Hưng Ðạo (Bộ TTM).

�

Ngo� i ra, còn có Tiểu đo� n 53 Ðịa phương quân được đặt dưới quyền sử dụng của Yếu khu để h� nh quân, v� một Pháo đội 105 ly có trang bị hệ thống radar phản pháo, đặt ngay trong phi trường, cũng được đặt dưới sự điều động của Yếu khu.

Từ khi có Yếu khu TSN, hoạt động trong căn cứ nhộn nhịp hơn vì có nhiều bộ tư lệnh v� các đơn vị Không Quân, Lục Quân Việt - Mỹ đồn trú. Vì thế, Bộ chỉ huy Phòng thủ Căn cứ được phía Hoa Kỳ tăng phái một số sĩ quan v� hạ sĩ quan đến phối hợp với phía VN, v� trở th� nh Trung tâm Phòng thủ H� nh quân H�-n hợp (JDOC: Joint Defense Operation Center).

Ngo� i các cơ cấu nói trên, phía Hoa Kỳ còn yểm trợ ngân khoản để tuyển mộ 15 tình báo viên dân sự, tuyển từ h� ng ngũ VC hồi chánh. Kể từ đó, lưới tình báo của yếu khu được phối trí rộng rãi, ra xa hơn để bao vùng. Lúc đó Ban 2 Yếu khu do Trung úy Nguyễn Hồng Phúc v� tiếp theo l� Ðại úy Huỳnh Khương An chỉ huy đã thu thập được nhiều tin tức chính xác, biết được ý định của địch từ bên ngo� i để phá vỡ âm mưu của địch ở bên trong. Do đó các ổ nội tuyến trước kia từng phá hoại hai lần ở phi cảng, nay chuẩn bị tiếp tục phá hoại đều bị khám phá v� bắt trọn ổ.

Bên ngo� i vòng đai, TÐ53ÐPQ cũng hoạt động tích cực, bao vùng, phục kích ở những khu vực m� VC có thể đặt súng cối để pháo kích. Kết quả đã bắt được một v� i toán VC trong lúc chúng đang chuẩn bị pháo kích v� o căn cứ TSN. Không thể hoạt động dễ d� ng như trước, VC đổi chiến thuật, sử dụng hỏa tiễn 122 ly từ ngo� i vòng kiểm soát của Yếu khu để bắn v� o căn cứ.

M�-i buổi chiều, v� o lúc 5 giờ, Thiếu tá Phùng Văn Chiêu, Chỉ huy phó Yếu khu, lại thay mặt Trung tá Lưu Kim Cương điều khiển phiên họp tại JDOC gồm tất cả các cấp chỉ huy v� sĩ quan phòng thủ Việt - Mỹ để duyệt xét tình hình. Có thể nói JDOC n� y trung tâm h� nh quân độc đáo, kiên cố nhất thời đó, do Hoa Kỳ viện trợ xây cất v� trang bị. Nóc v� các bức tường d� y 60 cm, hỏa tiễn 122 ly không thể xuyên qua nổi. Bên trong được trang bị những phương tiện truyền tin, liên lạc tối tân nhất.

Có một lần Ðại tướng Cao Văn Viên, Tổng Tham Mưu Trưởng QLVNCH, hướng dẫn một phái đo� n tướng lãnh (Tr/tướng Vỹ, Th/tướng Nhơn, Th/tướng Phong) v� nhiều sĩ quan cao cấp thuộc Phòng 3 Bộ TTM đến thăm viếng v� quan sát hoạt động trong JDOC. Lúc đó Trung tá Lưu Kim Cương bận tháp tùng Ðại tá Võ Xuân L� nh sang Hoa Kỳ viếng thăm các cơ sở của Không Lực HK nên Thiếu tá Phùng Văn Chiêu thay thế đón tiếp phái đo� n. Sau khi tham quan, Ðại tướng Viên quay lại hỏi Th/tướng Phong rằng "Bao giờ anh mới xây cất được một Trung tâm H� nh quân kiên cố như thế n� y cho Bộ TTM?". Thiếu tướng Phong dè dặt trả lời rằng chưa có đủ tiền!

KẾ HO [1] CH PHÒNG THỦ

V� o mấy tháng cuối năm 1967 (thời gian trước Tết Mậu Thân), tin tình báo do Yếu khu TSN thu thập cho biết chắc chắn VC sẽ mở một cuộc tấn công đại quy mô v� o S� i Gòn trong ba ng� y ngưng bắn nhân dịp Tết nguyên đán. Theo đó, Căn cứ TSN v� Bộ TTM sẽ l� những mục tiêu địch sẽ đánh chiếm trước khi tiến v� o đô th� nh S� i Gòn. Nhưng tin tức được Yếu khu báo cáo đã bị Phòng 2 Bộ TTM v� Biệt khu Thủ đô đánh giá rất thấp. Các nơi n� y cho rằng VC không có khả năng to lớn như vậy m� chỉ có thể đánh khuấy rối để gây tiếng vang m� thôi!

Dù vậy, Yếu khu TSN vẫn đề cao cảnh giác, chỉ thị cho các đơn vị phòng thủ Việt - Mỹ chuẩn bị sẵn s� ng. M�-i buổi chiều, sau phiên họp tại JDOC, Thiếu tá Phùng Văn Chiêu lại đi thị sát vòng đai phòng thủ, nhất l� tại các tuyến tiếp cận với dân cư, nơi VC có thể len lỏi tr� trộn dễ d� ng. Mặc dù đã l� m việc tại BTL/KQ phụ trách hồ sơ kế hoạch phòng thủ của các căn cứ KQ trong thời gian 7 năm trời, v� sau đó l� 3 năm phòng thủ Căn cứ 3 (KÐ33CT), Thiếu tá Chiêu chưa bao giờ phải đối đầu với một cuộc tấn công lớn của VC, cho nên ông rất lo ngại. Ông chỉ biết l� m tất cả những gì có thể l� m v� phó thác cho... định mệnh.

Chiều n� o ông cũng về nh� ăn cơm tối v� thăm b� mẹ gi� đau yếu đã lâu năm. Trước khi trở v� o trại, ông thắp nhang trước các b� n thờ Phật B� , Quan Công v� người vợ đã qua đời của mình.

Lúc đó Thiếu tá Phùng Văn Chiêu rất dị đoan, tin tưởng v� o lời các thầy tướng số cho rằng ông được Quan Công độ mạng, cho nên đêm n� o ông cũng cầu xin ng� i phò hộ, giúp ông giữ được căn cứ trong trường hợp VC mở cuộc tấn công thật sự. Không hiểu do đấng thiêng liêng, người khuất mặt mách bảo hay do linh tính m� Thiếu tá Chiêu đã quyết định bổ túc lại kế hoạch phòng thủ hiện tại m� trong bao năm qua chưa hề thay đổi.

Ước đoán VC sẽ thọc mũi dùi tấn công v� o tuyến Tây Nam (dọc theo Quốc lộ 1 từ B� Quẹo đến cổng trại Ho� ng Hoa Thám), tại cổng ra v� o có pháo đ� i 51 (OF 51). Tuyến n� y do các lực lượng của TÐ2CV trấn giữ. Ðể được an tâm hơn, Thiếu tá Chiêu đã nhờ phía Không Quân Hoa Kỳ cho một bán tiểu đội phòng vệ (AP) trang bị tối tân (có phương tiện quan sát ban đêm) tới thay thế TÐ2CV để trấn giữ pháo đ� i 51.

Phía bên trong, giữa h� ng r� o phòng thủ v� bãi đậu phi cơ C-47 của Liên Ðo� n 33 Kỹ Thuật, Thiếu tá Chiêu phối trí một tuyến phòng thủ thứ hai, gọi l� tuyến B, để ngăn chặn VC trong trường hợp TÐ2CV không giữ được tuyến ngo� i. Lực lượng phòng thủ tại tuyến B v� o khoảng 60 người. Vì hầu như tất cả đều chưa có kinh nghiệm chiến đấu , để cho họ yên tâm, Thiếu tá Chiêu đã nhờ phía Hoa Kỳ tăng cường cho tuyến B một tiểu đội AP trang bị vũ khí tối tân, có cả súng phóng lựu M79. Ngo� i ra còn 5 xe GMC trang bị đại bác 20 ly phòng không phối trí rải rác dọc theo đường đai để tăng cường cho TÐ2CV, với mục đích nhờ tầm bắn xa của đại bác có thể chặn địch từ xa trước khi chúng đến h� ng r� o phòng thủ.

Sau khi bố trí kế hoạch mới, Thiếu tá Chiêu thường xuyên đi kiểm soát bất thần, v� trắc nghiệm phản ứng của các lực lượng ứng chiến, tập đi tập lại cho tới khi đạt được phản ứng nhanh nhất...

Thời gian đó, Căn cứ TSN l� nơi tập trung nhiều quân nhân v� nhân viên dân sự Mỹ nhất trên lãnh thổ miền Nam. Quân nhân Mỹ (Không Quân v� Lục Quân) 18.000 người; ban ng� y số nhân viên dân sự Việt - Mỹ v� o căn cứ l� m việc l� 23.000 người; phía Việt Nam, kể cả gia đình binh sĩ khoảng 5000 người. Tổng cộng 46.000 người, sinh hoạt như một th� nh phố.

Một đêm nọ, Trung tá Lưu Kim Cương yêu cầu Thiếu tá Phùng Văn Chiêu hướng dẫn một phái đo� n 3 nhân viên báo chí Hoa Kỳ đi tham quan hệ thống phòng thủ của Căn cứ TSN v� chứng kiến phản ứng của các đơn vị ứng chiến khi có báo động. Sau đó, họ hỏi liệu Yếu khu có thể chống nổi cuộc tấn công của 7 tiểu đo� n VC không? Thiếu tá Chiêu chỉ cười v� trả lời 'Ðến lúc đó các anh sẽ biết'. Tuy nói vậy, nhưng trong lòng ông rất lo.

TỔNG CÔNG KÍCH Ð� T I:

Theo thông lệ, v� o m�-i dịp đầu năm âm lịch, VNCH v� VC thỏa thuận ngưng bắn 3 ng� y để binh sĩ hai bên về ăn Tết với gia đình. Tuy nhiên năm nay (Mậu Thân 1968), có tin VC sẽ tấn công nên tại căn cứ TSN, các đơn vị cho binh sĩ thay phiên nhau đi phép 25% quân số. Bù lại, các lực lượng Hoa Kỳ tình nguyện cấm trại 100% để đắp v� o ch�- trống.

Theo tin tình báo, VC đã cho từng toán nhỏ len lỏi v� o các khu dân cư xung quanh căn cứ TSN v� yếu điểm Hạnh Thông Tây. Cũng theo tin tình báo, lực lượng của chúng tham gia cuộc tổng tấn công gồm có:

• 9 Tiểu đo� n đánh v� o Ðô th� nh S� i Gòn
• 7 Tiểu đo� n đánh v� o Căn cứ TSN v� Bộ TTM
• 1 Tiểu đo� n đặc công
• 12 Ðại đội do Sư Ðo� n 3 VC tăng phái để yểm trợ tổng quát.

Ðúng 9 giờ sáng mùng một Tết Mậu Thân (31-1-1968), JDOC báo cáo VC đã tấn công cố đô Huế v� o đêm 30 rạng mùng một Tết, v� đã tr� n v� o th� nh phố. Tức thời, Thiếu tá Phùng Văn Chiêu cho lệnh báo động cấm trại 100%. Tất cả các đơn vị Việt - Mỹ đồn trú đều ở trong tình trạng sẵn s� ng chiến đấu. Thiếu tá Chiêu có hỏi Trung tá Cương xem ông có quyết định gì để bổ túc kế hoạch phòng thủ không, Trung tá Cương trả lời ông ho� n to� n đặt tin tưởng v� o kế hoạch của Thiếu tá Chiêu, đồng thời cũng nói ông Chiêu ráng lo bảo vệ căn cứ vì bản thân ông còn rất nhiều công việc khác phải lo.

Sau khi được tin có nhiều toán nhỏ của VC lần lượt tr� trộn v� o các xóm nh� dân trong yếu điểm Hạnh Thông Tây (tuyến Ðông Bắc) v� khu vực B� Quẹo, Ngã Tư Bảy Hiền (dọc Quốc lộ 1) nên ngay trong đêm mùng một Tết, yếu điểm TSN đã tổ chức một cuộc h� nh quân phối hợp giữa lực lượng phòng vệ do Trung úy Nguyễn Hữu Hạnh chỉ huy, Chuẩn úy L� nh phụ tá, cùng với Ty Cảnh sát Quốc gia để xét sổ gia đình. Khoảng 10 giờ đêm, lực lượng h� nh quân báo cáo đã bắt nhiều người cư ngụ bất hợp pháp, tình nghi l� VC. Trong khi đó, TÐ53ÐPQ cũng báo cáo có tin nhiều toán nhỏ VC đang tiến về phía phi trường.

Mười hai giờ đêm, Biệt khu Thủ đô cho biết VC đặt súng cối từ Thủ Thiêm bắn v� o dinh Ðộc Lập. Thiếu tá Chiêu đoán có lẽ đó l� dấu hiệu khởi đầu cho cuộc tổng tấn công, ông liền ra lệnh cho Trung úy Hạnh rút ngay lực lượng đang h� nh quân trở về căn cứ v� trao những người tình nghi cho Trung đội Cảnh sát Phi Cảng thụ lý. Ðồng thời ông cho 2 Trung đội Phòng vệ cùng tiểu đội AP đế trấn tuyến phòng thủ B. Lực lượng Phòng vệ còn lại để bảo vệ JDOC v� tiếp tế đạn dược. Các xe GMC phòng không trang bị đại bác 20 ly v� chi đội 3 chiến xa được bố trí dọc theo phía tây vòng đai tăng cường cho TÐ2CV.

Ðể nắm vững tình hình, Yếu khu (Ðại úy Huỳnh Khương An) phái Trung úy Ðặng Lê Bia (SQ tình báo) v� phụ tá l� Trung sĩ I Vũ Ðức Thọ đi thám thính tại Yếu điểm Hạnh Thông Tây v� Chi khu Gò Vấp. Khi xe jeep đi qua Hạnh Thông Tây thì bị B-40 của VC bắn cháy, Trung úy Bia tử thương, Trung sĩ I Thọ bị chúng bắt l� m tù binh.

3 giờ sáng, VC bắt đầu tấn công Tòa đại sứ Hoa Kỳ v� Ð� i phát thanh S� i Gòn. Kế tiếp l� cổng 2 Bộ TMM (hướng đường Võ Tánh, trục Phú Nhuận - Trung tâm Tiếp Huyết).

3 giờ 20, Ð� i kiểm soát báo cáo có nhiều tiếng súng nhỏ từ tuyến Ðông Bắc (Hạnh Thông Tây) bắn v� o khu nhiên liệu C-130 của Hoa Kỳ (parking khu Ðông trong căn cứ TSN). Ðồng thời, VC từ phía ngo� i cổng 10 (TT Tiếp Huyết) bắn v� o bộ chỉ huy của TÐ2CV để yếm trợ cho TÐ2/MTGP của chúng đang phối hợp với TÐ10 Ðặc Công tiến v� o bằng ngõ sân golf. Có lẽ ý định của chúng l� đánh v� o hông phía Tây của Bộ TTM (giáp ranh với cổng 2 của khu MACV annex) nhưng vì không am tường địa thế nên lại tiến thẳng v� o khu MACV. Tại đây, VC tấn công rất mãnh liệt nhưng đã bị lực lượng Hoa Kỳ v� TÐ2CV phản công tiêu diệt: chúng đã phải để lại trên 80 xác chết v� vũ khí đủ loại. Số sống sót chạy qua phía Ðông (h� ng r� o Bộ TTM) phối hợp với lực lượng đang tấn công cửa sau Bộ TTM (phía đường Võ Di Nguy).

Ở tuyến Tây Nam, khoảng 5 giờ sáng, VC bắt đầu dùng súng đủ loại, kể cả súng cối, bắn v� o pháo đ� i 51 (OF 51), cùng lúc ở phía ngo� i dọc theo quốc lộ 1, 4 tiểu đo� n VC gi� n trận yểm trợ cho một đơn vị thuộc TÐ10 Ðặc Công phá bãi mìn, v� chiếm được pháo đ� i 51 (do một tiểu đội AP Mỹ trấn giữ).

Lập tức, TÐ2CV gửi một trung đội có trang bị đại bác không giật 75 ly cùng 2 cố vấn Mỹ tới phản công, thêm v� o đó còn có 6 đại đội Nhảy Dù từ trại Ho� ng Hoa Thám tới tăng cường. Nhưng cũng không thể ngăn chặn được lực lượng quá đông của địch. Kết quả, TÐ 267 của VC đã lọt được v� o căn cứ. Trong lúc hai bên cận chiến, VC đã chiếm được khẩu đại bác 75 ly của TÐ2CV rồi bắn lại gây cho một cố vấn Mỹ tử thương. Cùng lúc đó, Không Quân Hoa Kỳ cũng gửi một lực lượng AP tới để tiếp tay tái chiếm pháo đ� i 51, nhưng VC từ phía trong bắn ra dữ dội, phải cầm cự, chờ tới lúc chiến xa đến bắn phá mới cứu được các thương binh AP đem ra.

Trong lúc hai bên giao tranh ngo� i vòng đai thì TÐ267 VC (quân số từ 300 tới 350 ) đã lọt được v� o căn cứ, tiến về phía parking C-47 của LÐ33KT, nhưng đã bị lực lượng Phòng vệ chờ sẵn tại tuyến B chặn lại.

Trước đó, Thiếu tá Chiêu đã điều động chi đội 3 chiến xa của lực lượng phòng thủ chạy ra tuyến B để yểm trợ. Tại đây, chiếc của Thiếu tá Chiêu trấn giữ cánh trái, Ðại úy Chi, chi đội trưởng trấn cánh phải, chiếc còn lại trấn ngay giữa. Có chiến xa đến tăng cường, các binh sĩ phòng thủ cảm thấy an tâm hơn.

Khi địch quân tiến v� o tầm tác xạ, đại bác 57 ly, đại liên 12 ly 7 trên chiến xa, súng trường, trung liên, M79 của AP dưới đất đồng loạt khai hỏa. Trước hỏa lực mãnh liệt của lực lượng phòng thủ, VC đã phải khựng lại để bố trí, một số lớn chạy v� o ẩn núp trong một nghĩa trang cũ ở phía trước của tuyến B.

Lực lượng phòng thủ, kể cả các xạ thủ trên chiến xa, chưa từng đụng địch, ho� n to� n thiếu kinh nghiệm chiến trường, nên trước đó Thiếu tá Chiêu rất lo ngại. Tuy nhiên sau đợt phản công đầu tiên khiến VC phải chùn bước, tinh thần binh sĩ đã lên rất cao, chiến đấu gan dạ như lính tác chiến chuyên nghiệp!

Sau n� y các tù binh VC bị quân ta bắt đã kể lại rằng trước khi tấn công v� o Căn cứ TSN, các cấp chỉ huy của họ nói: các anh chỉ cần v� o được căn cứ thì Không Quân sẽ buông súng đầu h� ng hết vì họ không biết đánh giặc... Vì thế họ không thể ngờ lính KQ lại có khí thế chiến đấu cao như vậy!

Trong lúc giao tranh, chiến xa của Ðại úy Chi bị trúng B40 khiến anh bị thương một chân (sau n� y t� n tật vĩnh viễn). Khoảng 15 phút sau, xe của Thiếu tá Chiêu cũng bị trúng B40. Sức nổ mạnh đã l� m ông v� Trung sĩ I Huề, xạ thủ đại liên 12 ly 7, ngã lăn xuống đất. Anh Huề bị thương một chân vì miểng B40, còn ông Chiêu bị miểng trúng mí mắt, máu chảy lênh láng.

(Thiếu tá Chiêu v� Ðại úy Chi cùng sử dụng loại máy Motorola cầm tay, mặt sau máy được xi bạc, có lẽ phản chiếu ánh đèn đường nên VC nhận ra vị trí chiến xa, v� cũng có thể vì hai người đứng trên xe nên trở th� nh mục tiêu?!)

Mặc dù hai chiến xa bị đạn nằm bất động nhưng vũ khí trên xe (đại bác 57 ly v� đại liên 12 ly 7) còn sử dụng được nên hỏa lực vẫn tiếp tục ngăn chặn không cho địch vượt qua tuyến B để tiến v� o các ụ C-47. Cũng may lúc đó trời đã tờ mờ sáng, Thiếu tá Chiêu liền gọi JDOC xin Phòng H� nh quân Chiến cuộc KÐ33CT cho trực thăng võ trang lên xạ kích 3 tiểu đo� n VC đang gi� n quân bên ngo� i h� ng r� o (tuyến Quốc lộ 1) với mục đích trấn áp lực lượng của chúng để cho lực lượng phòng thủ bên trong tuyến B yên tâm phản công, đẩy lui TÐ 267 của VC.

Khoảng 8 giờ sáng, đo� n chiến xa của một đơn vị kỵ binh Hoa Kỳ từ Củ Chi đến phối hợp với trực thăng võ trang tiếp tục truy kích 3 tiểu đo� n n� y v� đơn vị yểm trợ l� Tiểu đo� n 90 VC đóng tại hãng dệt Vinatexco có trang bị 12 súng cối đủ loại, ngo� i ra còn có 7 phi công v� 15 chuyên viên cơ khí của Không Quân Bắc Việt. Ý đồ của chúng l� sau khi v� o được TSN, sẽ chiếm dụng các phi cơ của KQ/VNCH để l� m quân dân miền Nam thêm mất tinh thần!

Cuối cùng TÐ267 của VC đã bị lực lượng phòng vệ đẩy lui, phải tháo chạy cùng với đám t� n quân của 3 tiểu đo� n yểm trợ phía bên ngo� i.

Trước đó, v� o lúc khoảng 7 giờ sáng, Trung tá Lưu Kim Cương cùng toán cận vệ, hai Trung úy Chấn v� Lộc thuộc Bộ tư lệnh KÐ, v� th� nh phần còn lại của lực lượng phòng thủ như hai Trung úy Ðức, Ðạt, Chuẩn úy Thạch... ra tới nơi. Theo sau l� một xe cứu thương để đưa Thiếu tá Chiêu, Ðại úy Chi, Trung sĩ I Huề v� o Bệnh xá của KÐ để cấp cứu.

Trung tá Cương thay thế Thiếu tá Chiêu chỉ huy cuộc phản công. Trong lúc giao tranh, ông bị một viên đạn súng trường của VC xuyên qua bắp đùi nhưng vẫn ở lại tiếp tục chỉ huy. Một điều đáng nói nữa l� các sĩ quan như Trung úy Chấn, Lộc, Ðạt v� Chuẩn úy Thạch... người thì leo lên xe thiết giáp, kẻ leo lên xe GMC sử dụng các loại vũ khí một cách th� nh thạo như các chiến sĩ thiện chiến để yểm trợ cho cuộc phản công.

Phần Thiếu tá Chiêu, sau khi rời bệnh xá trở về JDOC thì được lệnh lên trình diện Thiếu tướng Trần Văn Minh, Tư lệnh KQ, để trình b� y các diễn tiến v� báo cáo tình hình . Khi thấy Thiếu tá Chiêu bị băng đầu, máu còn dính trên mặt, Thiếu tướng đã ra lệnh giải tán ngay cuộc họp các Tham mưu phó v� sĩ quan thuộc BTL để mọi người về lo đối phó với tình hình.

Từ BTL trở về JDOC, Thiếu tá Chiêu nhận thấy cần phải xin lực lượng tiếp viện. Nhưng Biệt khu Thủ đô trả lời rằng hiện không còn lực lượng trừ bị n� o khác, vì thế Yếu khu TSN phải tự túc. Cùng lúc đó JDOC được Yếu điểm Hạnh Thông Tây v� Chi khu Gò Vấp báo cáo th� nh Cổ Loa (Pháo Binh) v� th� nh Phù Ðổng (Thiết Giáp) đã bị VC đánh chiếm hết, v� xin tiếp viện. Thiếu tá Chiêu lại cầu cứu BKTÐ lần nữa v� được trả lời: chờ có ch�- n� o áp lực địch giảm, sẽ rút quân để tới giải vây cho các nơi n� y.

(Mãi cho đến 3, 4 ng� y sau, các lực lượng TQLC v� Nhảy Dù mới đến đánh giải vây. Trung sĩ I Vũ Ðức Thọ, người bị VC bắt sau khi Trung úy Bia bị tử thương, nay cũng được giải thoát)

Sau khi sắp xếp mọi việc ở JDOC, Thiếu tá Chiêu trở ra mặt trận tuyến B. Vừa ra tới cửa JDOC thì gặp Thiếu tướng Nguyễn Cao Kỳ, Phó Tổng thống, đến. Sau khi được Thiếu tá Chiêu cho biết Yếu khu TSN không xin được tiếp viện, ông không nghĩ ngợi, đã chỉ thị Ðại đội Nhảy Dù đang ứng chiến cho Phó TT ra ngay tuyến B để tăng viện.

Khoảng 9 giờ 30 sáng, Thiếu tá Chiêu trở ra tuyến B. Trung tá Lưu Kim Cương vẫn đang chỉ huy phản công. Thiếu tá Chiêu lên một GMC trấn cánh phải vì sợ VC từ phía Tây Nam (B� Quẹo) đến tiếp viện. Về phần Ðại đội Dù m� Thiếu tướng Kỳ cho mượn, thay vì ra trận thì lại bố trí dọc theo h� ng r� o phòng thủ của căn cứ Ho� ng Hoa Thám (tức cánh trái của mặt trận).

Lúc đó tại tuyến B chỉ còn lực lượng phòng vệ, 3 chiến xa (2 đã bất động) v� 3 GMC trang bị phòng không 20 ly, vì Tiểu đội AP của Hoa Kỳ tăng cường đã được lệnh rút đi công tác nơi khác ngay từ lúc đầu, khi xe thiết giáp của Thiếu tá Chiêu v� Ðại úy Chi bị trúng B40.

Mãi tới khi lực lượng phòng vệ đã đẩy lui VC gần đến h� ng r� o phòng thủ tuyến Tây Nam thì Ðại đội Dù mới chạy ra tiếp viện. Sau n� y, trong buổi tiệc mừng chiến thắng tại CLB Huỳnh Hữu Bạc, khi được Thiếu tá Chiêu hỏi tại sao không ra tiếp viện sớm hơn, vị Ðại đội trưởng Dù cho biết lần đầu tiên thấy lính không quân đánh "bộ chiến" rất khá, lại chiếm ưu thế nên quân Dù không ra vội! Một lý do khác l� họ sợ lính KQ chưa đánh giặc bao giờ, khi lâm trận sẽ bắn loạn xạ, có thể trúng nhầm binh sĩ của họ.

(Sau n� y được biết thêm l� trong trận Mậu Thân đợt 1, to� n bộ lực lượng Dù đã bị tung đi các nơi trong mặt trận Ðô th� nh, chỉ còn lại một số rất nhỏ để bảo vệ căn cứ Ho� ng Hoa Thám. V� vì căn cứ n� y nằm ở cánh trái của mặt trận nên sợ khi VC đánh bọc cánh trái tr� n v� o căn cứ sẽ mượn đường đánh qua căn cứ KQ, do đó m� quân Dù phải bảo vệ Căn cứ Ho� ng Hoa Thám bằng mọi giá).

Khoảng 12 giờ trưa, toán VC cuối cùng của TÐ267 rút ra khỏi căn cứ (tuyến Tây Nam)...

Cuộc tổng công kích đợt 1 của VC v� o S� i Gòn chấm dứt ng� y 23-2-1968. Ðịch để lại 5520 xác chết.

Tổn thất của chúng trong trận đánh v� o Yếu khu TSN như sau:

• 187 xác để lại trong căn cứ, do lực lượng phòng thủ tuyến B bắn chết.
• 82 xác nằm gần h� ng r� o phía ngo� i (khu sân golf), gần cổng số 10 (TT Tiếp Huyết), do lực lượng Hoa Kỳ ở MACV v� TÐ2CV thanh toán.
• 693 xác phía bên ngo� i căn cứ, do Thiết giáp Hoa Kỳ từ Củ Chi đến v� lực lượng phòng vệ từ trong phi trường bắn ra, xa hơn nữa l� do TÐ53 ÐPQ tiêu diệt.

Tổng cộng: 962 tên bỏ xác tại trận.

Tổn thất về phía quân bạn như sau:

• Tử thương: 55 (Không Quân HK: 4, Lục Quân HK: 19, KQVN: 5, Lục Quân VN: 27)
• Bị thương: 147 (KQHK: 11, LQHK: 67, KQVN: 12, LQVN: 57).

Thăng thưởng trong Yếu khu:

·        Lục Quân : Một số sĩ quan chỉ huy yếu điểm, chi khu, TÐ2CV, TÐ53ÐPQ v� một số sĩ quan, HSQ, binh sĩ được lên một cấp.

·        Ðặc biệt, Ðại tá Cương v� Trung tá Chiêu còn được Ðại tướng Tư lệnh Ðệ Thất Không Lực Hoa Kỳ trao tặng huy chương Anh dũng bội tinh Silver Star with V. Mười chiến sĩ KQ khác thuộc LÐ Phòng Thủ TSN được trao tặng Bronze Star with V.

Cuộc phản công đẩy lui VC tại tuyến phòng thủ B trong căn cứ TSN phải được xem l� một chiến thắng "vô tiền khoáng hậu" của các chiến sĩ phòng thủ. Ðịch bỏ lại 187 xác chết (chưa kể một số khác được đồng bọn mang đi) trong khi chỉ có 5 chiến sĩ KQVN hy sinh.

Trong số n� y có những trường hợp đáng được đặc biệt đề cao l� :

• Trung sĩ I Huề , xạ thủ đại liên 12 ly 7 trên chiến xa , sau khi bị thương v� được đưa v� o Bệnh xá băng bó cầm máu, đã tình nguyện trở lại tuyến B để tiếp tục chiến đấu.
• Một Hạ sĩ phòng vệ (không nhớ tên), nh� chỉ có một mẹ góa con côi, đang nghỉ phép ở nh� , khi nghe tin căn cứ TSN bị tấn công đã từ giã mẹ gi� trở về đơn vị để chiến đấu bên cạnh đồng đội.

Cả hai chiến sĩ KQ nói trên đã anh dũng hy sinh tại tuyến phòng thủ B.

• Trong số những chiến sĩ bị thương có Trung sĩ I Lữ Bá Phương thuộc Ban 2 Yếu khu TSN, đang đi công tác xa cũng chạy về tham chiến. Tinh thần của anh cũng rất đáng được đề cao.

Ba chiến sĩ nói trên, cùng với những chiến sĩ KQ khác đã hy sinh hoặc bị thương trong trận n� y, xứng đáng được gọi l� những anh hùng như bất cứ anh hùng phi h� nh n� o trong quân chủng, nhưng trong suốt 35 năm qua lại chưa một lần được nhắc tên. Thật đáng buồn!

TỔNG CÔNG KÍCH Ð� T 2:

Mặc dù VC bị tổn thất nặng nề trong cuộc tổng công kích đợt 1, tới trung tuần tháng 4-1968 đã có tin cho biết chúng sẽ mở cuộc tấn công đợt 2. Tin tình báo còn cho biết Căn cứ TSN vẫn l� một trong những mục tiêu h� ng đầu của chúng.

Theo sự ước đoán của Trung tá Phùng Văn Chiêu, nếu tấn công căn cứ lần nữa, VC sẽ không nhắm mũi dùi v� o tuyến Tây Nam (pháo đ� i OF51) như lần trước, m� sẽ đánh v� o các tuyến có nhiều dân cư sống bên ngo� i h� ng r� o, như các tuyến Ðông Bắc (Hạnh Thông Tây), Ðông Nam (Ngã tư Bảy Hiền).

Mặt Ðông Bắc, khu C-130 có kho nhiên liệu, do các lực lượng Hoa Kỳ v� TÐ2CV trấn giữ, được tăng cường một đơn vị quân khuyển h� ng đêm đi tuần dọc theo đường đai phòng thủ.

Mặt Tây Nam tuy trống trải nhưng được quân ta tăng cường mạnh mẽ, v� có một đơn vị Hoa Kỳ phối hợp với TÐ2CV gi� n quân dọc đường đai nên VC cũng khó m� đánh v� o tuyến n� y.

Như vậy, nếu chúng muốn đánh v� o căn cứ theo hướng Ðông Nam thì sẽ lợi dụng khoảng từ Ngã Tư Bảy Hiền tới trại Ho� ng Hoa Thám. Do linh tính, Trung tá Chiêu đã đoán trước ý định của VC . Vì thế, chiều n� o ông cũng điều động quân của TÐ2CV v� 3 chiến xa chạy qua chạy lại trên tuyến Tây Nam, nhưng sau khi trời tối thì cho các GMC trang bị đại bác 20 ly ra thay thế, v� rút thiết giáp v� o trấn phía sau khu nh� dân ở Ngã Tư Bảy Hiền cùng với 2 Trung đội Phòng vệ. Trên nóc trường Quốc Gia Nghĩa Tử gần đó, một bán tiểu đội Quân Báo trang bị trung liên do Thiếu tá Huỳnh Khương An điều động.

Sáng ng� y 2-5-1968, khi trời còn tối, mọi người đang yên giấc thì có nhiều toán VC tập họp tại nghĩa trang Pháp th� nh một lực lượng khoảng một Ðại đội nhẹ. Bất ngờ, trung liên trên nóc trường QGNT, chiến xa v� lực lượng phía bên trong r� o đồng loạt nhả đạn, khiến chúng hoảng hốt, tiến thối lưỡng nan, đ� nh nằm chịu trận, không dám đứng dậy hay chạy đi đâu cả. Tiếp theo, trực thăng võ trang do Phòng H� nh quân Chiến cuộc KÐ33CT gửi đến tiếp ứng. Bị bốn mặt giáp công, to� n bộ lực lượng VC đã bị tiêu diệt.

Trước đó, khoảng 7 giờ 30 sáng, Ðại tá Lưu Kim Cương đến JDOC thăm hỏi tình hình v� hỏi Trung tá Chiêu xem ông có thể ra mặt trận được không. Trung tá Chiêu trả lời mục tiêu thanh toán gần xong rồi, nếu ông có ra thì cũng chỉ quan sát thôi, để cho lực lượng phòng thủ v� thiết giáp giải quyết mục tiêu cũng đủ rồi. Vì thế Ðại tá Cương chỉ ra đứng trên đ� i quan sát gần cổng Phi Long đặt ống nhòm quan sát.

Nhưng khi Trung úy Hạnh, chỉ huy lực Phòng vệ được lệnh JDOC cho xung phong thu dọn chiến trường, khi chạy ngang đ� i quan sát thấy Ðại tá Cương, một binh sĩ Phòng vệ đã la lớn 'Xung phong Ðại tá!'. Anh ta lập lại đến đôi ba lần. Tức thời Ðại tá Cương leo xuống đất. Rồi không biết vì muốn hòa mình, muốn l� m gương cho binh sĩ, hoặc thấy trận chiến đã gần chấm dứt, ông hiên ngang chạy trước tiên, tay cầm súng lục bắn về phía nghĩa trang!

Không may, có một tên VC thủ súng B40 vẫn còn sống. Y liền bắn một trái B40 trúng tấm mộ bia ngay bên cạnh Ðại tá Cương, sức nổ v� miểng đạn đã chặt đứt một cánh tay của ông v� gây thêm nhiều vết thương nặng khác, khiến ông tắt thở tại ch�-. Một phóng viên truyền hình Pháp chạy theo Ðại tá Cương cũng bị tử thương ngay bên cạnh ông.

Trận đánh n� y, lực lượng ta chiến thắng một cách dễ d� ng nhưng Ðại tá Tư Lệnh KÐ33CT lại hy sinh. To� n thể quân nhân các cấp trong Yếu khu TSN vô cùng đau lòng, thương tiếc vị Chỉ huy trưởng anh hùng. Cố Ðại tá Lưu Kim Cương được vinh thăng Chuẩn tướng.

Ðến nay dù đã 35 năm trôi qua, m�-i khi nghe lại bản Cho một người nằm xuống, mọi người vẫn còn bùi ngùi thương tiếc...

Sau khi Chuẩn tướng Lưu Kim Cương qua đời, Trung tá Phùng Văn Chiêu trao quyền Liên đo� n trưởng 33 Phòng thủ cho Trung tá Lê Văn Triệu, còn ông thay thế Chuẩn tướng Cương trong 2 chức vụ Chỉ huy trưởng Yếu khu TSN v� Khu quân sự TSN.

Ðầu năm 1970, khi Trung tá Chiêu được lệnh đi nhận chức Không đo� n trưởng Yểm cứ Biên Hòa, hai chức vụ nói trên được trao lại cho Ðại tá Phan Phụng Tiên.

NHNG UẨN KHÚC...

Theo lời Ðại tá Phùng Văn Chiêu, sau n� y trong dư luận Không Quân không hiểu có người cố tình xuyên tạc hay vì một nguyên nhân n� o khác, đã chỉ trích rằng: tại sao ng� y đó Trung tá Chiêu không ra trận m� lại để cho Ðại tá Cương ra để rồi bị tử thương!

Ðại tá Chiêu cho biết ông rất buồn trước dư luận n� y, nhưng trong suốt 35 năm qua, ông im lặng để mọi người muốn hiểu sao cũng được. Ðiều quan trọng đối với ông, chỉ cần vong hồn cố Chuẩn tướng Lưu Kim Cương biết l� đủ rồi.

Sau đó ít lâu, trong lễ tiễn đưa linh cữu cố Ðại tá Phó Quốc Trụ tại sân cờ BCH/TÐ2CV (Ðại tá Trụ tử thương vì bị trực thăng Mỹ bắn lầm tại Chợ Lớn), Thiếu tướng Nguyễn Cao Kỳ (Phó tổng thống) đã nói với Trung tá Chiêu rằng cấp chỉ huy KQ chẳng còn bao nhiêu, đừng xung phong nữa, để cho các sĩ quan dưới quyền đảm trách, khi n� o cần thiết lắm thì cấp chỉ huy mới phải ra tuyến đầu!

Lời khuyên chân tình của một cấp lãnh đạo như Thiếu tướng Nguyễn Cao Kỳ đã khiến ông Chiêu được an ủi rất nhiều trước những lời chỉ trích trong dư luận...

Ngo� i ra còn một việc m� cho tới nay, Ðại tá Chiêu vẫn thắc mắc v� không thể quên, l� trong cuộc tấn công đợt 1 của VC, ngo� i các sĩ quan có trách nhiệm phòng thủ, có một sĩ quan bên Liên Ðo� n 33 Kỹ Thuật l� Thiếu tá Nguyễn Dương, trong suốt thời gian trận chiến diễn ra ở TSN (1 tuần lễ) đã luôn luôn hiện diện, hướng dẫn cho binh sĩ dưới quyền kỹ thuật tác chiến, phân công, đôn đốc trong việc bảo vệ các ụ C-47 cũng như đáp ứng nhu cầu h� nh quân cấp bách.

Nếu ng� y đó TÐ267 của VC vượt qua được tuyến phòng thủ B, thì chỉ còn 50 m nữa l� tới các ụ C-47 v� khu kỹ thuật, chắc chắn Thiếu tá Nguyễn Dương v� anh em binh sĩ kỹ thuật sẽ bị chúng tiêu diệt. Sau đó, Ðại tá Lưu Kim Cương đã đề nghị thăng cấp Trung tá đặc cách mặt trận cho Thiếu tá Nguyễn Dương. Nhưng rồi trong số những vị Thiếu tá tiến ra trước mặt Thiếu tướng Tư lệnh KQ Trần Văn Minh để được gắn cấp bậc Trung tá nhờ công trạng trong Tết Mậu Thân đã không hề có Thiếu tá Nguyễn Dương m� có v� i sĩ quan khác không thuộc KÐ33CT, cũng không có công trạng, nhưng lại được thăng cấp.

Chuyện xảy ra đã 35 năm, Ðại tá Phùng Văn Chiêu không bao giờ muốn nhắc lại, nhưng vì có lời yêu cầu của Ban Thực Hiện Quân Sử Không Quân , cũng l� Ban Biên Tập đặc san Lý Tưởng - Úc Châu, ông mới kể lại đầy đủ - chuyện vui cũng như chuyện buồn.

Dĩ nhiên, sau 35 năm, ký ức của một người đã ở v� o tuổi 'cổ lai hi' có thể không được đầy đủ v� chính xác 100%. Vì thế, người viết xin chuyển đạt lời tâm tình của Ðại tá: nếu có những thiếu sót, hoặc vô tình l� m buồn lòng một v� i cá nhân trong quân chủng, ông chân th� nh cầu mong một sự thông cảm, v� miễn chấp.

Thiên Ân

Melbourne, Australia, tháng 5/2003